Οριζόντιος βομβαρδισμός στο βυθό των θαλασσών μας, μεταξύ Αδριατικής και Ιονίου

Η Greenpeace Italia για τα καταστροφικά αποτελέσματα των υποθαλάσσιων ερευνών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων

Η απειλή των πετρελαιάδων για τις θάλασσες μας – πανταχού παρούσα τα τελευταία χρόνια –μετακομίζει τώρα και στο Ιόνιο, στα ανοικτά της Σάντα Μαρία της Λέουκα. Πρόκειται για μία περιοχή που έχει χαρακτηριστεί ως EBSA - Ecologically or Biologically Significant Marine Area - περιοχή πολύτιμη για το θαλάσσιο οικοσύστημα στο σύνολο του σύμφωνα με την Σύμβαση για την Βιολογική Ποικιλότητα – Convention on Biological Diversity – CBD.

Αυτό καταγγέλλει η Greenpeace Italia σε μία νέα έκθεση με τίτλο «Πολύς θόρυβος για το τίποτα. Ακόμα μια επίθεση των «air gun» στις θάλασσες μας, μεταξύ Αδριατικής και Ιονίου».

Η αναζήτηση/έρευνα νέων κοιτασμάτων υγρών και αέριων υδρογονανθράκων στους βυθούς των θαλασσών μας προάγεται από την Edison S.p.A. και προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί ακόμη μια φορά με την τεχνική του «air gun». Η τεχνική του «air gun» συνίσταται στη χρήση μηχανισμού παραγωγής κυμάτων κρούσης, των οποίων αναλύεται η αντανάκλαση στο βυθό για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή μη κοιτασμάτων υδρογονανθράκων. Για την αναζήτηση ενός κοιτάσματος χρησιμοποιούνται δεκάδες μηχανισμοί, διατεταγμένοι σε δύο σειρές και σε βάθος μεταξύ 5 και 10 μέτρων. Η λειτουργία τους παράγει συνεχείς βίαιες εκρήξεις ανά 10 με 15 δευτερόλεπτα για ολόκληρες εβδομάδες. Ο θόρυβος που προκαλούν είναι τουλάχιστον διπλάσιος από εκείνο ενός τζετ κατά την απογείωση.

Όταν η συμφορά χτυπάει την πόρτα του γείτονά, σε λίγο θα έρθει και στην δικιά σου πόρτα…

Παρατηρώντας τις παρεμβάσεις κάποιων με στόχο την αλλαγή του τουριστικού χαρακτήρα και της πολιτιστικής ταυτότητας της Νοτίου Λακωνίας, με πρώτες εκείνες της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στα δάση του Πάρνωνα και της κατασκευής υπέργειου δικτύου μεταφοράς υπερυψηλής τάσης, συνειδητοποιούμε τις ολέθριες συνέπειες που θα έχουν για την τοπική κοινωνία και την τοπική οικονομία.

- Κατά πρώτο λόγο, οι παραπάνω παρεμβάσεις θα αλλοιώσουν τη φυσιογνωμία του κάστρου της Μονεμβασιάς. Σύμφωνα με μελέτη, αυτό θα επιφέρει μεσοπρόθεσμα (σε 2-3 έτη) μείωση του τουριστικού ρεύματος κατά 40% και μακροπρόθεσμα έως και κατά 80%. Οι συνέπειες τους δεν θα μείνουν μόνο στη μείωση του αριθμού των επισκεπτών αλλά θα επεκταθούν και σε μείωση του αντιτίμου της φιλοξενίας. Ήδη τουριστικοί οργανισμοί εξωτερικού έχουν εκφράσει τον προβληματισμό τους σχετικά με την δυνατότητα να κατευθύνουν πακέτα υψηλού τουρισμού στην περιοχή.

- Κατά δεύτερο λόγο, ουσιαστικά ακυρώνουν την προσπάθεια αναβάθμισης της τοπικής οικονομίας που έμοιαζε να βαδίζει σε καλό δρόμο με την απευθείας σύνδεση Μονεμβάσιας-Νεάπολης-Ελαφοννήσου μέσω του νέου δρόμου.

Οι επιπτώσεις των παρεμβάσεων θα αποτρέψουν επενδύσεις αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων που αναμένονται στην περιοχή κατά την επόμενη δεκαετία και θα προκαλέσουν πρωτοφανή οικονομική ύφεση δεδομένου ότι ο τουριστικός κλάδος θα υποστεί σημαντική κάμψη. Αξίζει να σημειωθεί:

α. Οι επιπτώσεις των παρεμβάσεων θα αγγίξουν και την Σπάρτη και την βόρεια Λακωνία , αφού θα μειωθεί η κίνηση επισκεπτών με συγκεκριμένες ανάγκες που ικανοποιεί η Νότια Λακωνία, στην οποία θα αφιέρωναν κάποιες διανυκτερεύσεις, αλλά και άλλες που ικανοποιεί η Σπάρτη.

β. Αναφορικά με τη δημόσια υγεία, οι επιπτώσεις τους κινούνται στην σφαίρα των γνωστών πλέον προβλημάτων της ακτινοβολίας και των ρύπων των υποσταθμών και των δικτύων υπερυψηλής τάσης όταν βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 5 χιλιομέτρων από κατοικημένη περιοχή.

Το παράδειγμα του Τσίπρα : στο ευρώ δεν υπάρχει χώρος για την αριστερά

Διορατικό ή προφητικό; Μάλλον απόρροια κοινού νου και ειλικρινούς κατάθεσης ουσιαστικής γνώσης των πραγμάτων, το άρθρο σκιαγραφεί από τον μακρινό Ιούνιο 2015 τις αιτίες και την κατάληξη της ελληνικής περιπέτειας έτσι όπως την ζούμε ακόμη και σήμερα - Από: εφ. «Il Fatto Quotidiano», 6 Ιουνίου 2015

Η ελληνική κρίση έδωσε στους πολιτικούς μας τρία σημαντικά μαθήματα που, όπως φαίνεται, είναι καταδικασμένα να πέσουν στο κενό της βαθιάς τους άγνοιας. Κρίμα, γιατί η κατανόηση τους θα ήταν κατά κύριο λόγο προς το συμφέρον τους.

1. Το πρώτο μάθημα είναι ότι στο ευρώ δεν υπάρχει χώρος για την «αριστερά». Το γνωρίζανε πολύ καλά οι ιταλοί κομμουνιστές της δεκαετίας του ’70. Ο Μάρκο Παλόμπι έφερε στο φως, στο φύλλο της 19 Μάιου 2014, τις λέξεις με τις οποίες ο Λουτσιάνο Μπάρκα σμίλεψε το 1978 το άλφα και το ωμέγα του σχεδίου της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης : «Ευρώπη ναι, Ευρώπη όχι, η ουσία είναι ότι το όλο σχέδιο αποτελεί μια προσπάθεια συγκάλυψης μιας αντεργατικής, αποπληθωριστικής, πολιτικής ύφεσης».

- Στην περίπτωση των ευέλικτων συναλλαγματικών ισοτιμιών, οι ανισορροπίες μεταξύ των χωρών θεραπεύονται μέσω της ανατίμησης της ισχυρής χώρας, το νόμισμα της οποίας είναι φυσιολογικά ισχυρό καθόσον έχει υψηλή ζήτηση για ευνόητους εμπορικούς και χρηματοπιστωτικούς λόγους.

- Στην περίπτωση όμως των σταθερών συναλλαγματικών συναλλαγών δεν ισχύει ο παραπάνω μηχανισμός και οι όποιες ανισορροπίες θεραπεύονται μέσω της ανεργίας στην ασθενέστερη χώρα.

Αυτό ακριβώς εξυπηρετεί και η λιτότητα : μειώνοντας τις δαπάνες και αυξάνοντας τους φόρους, η κυβέρνηση της ασθενέστερης χώρας εξαναγκάζει τις επιχειρήσεις ή να απολύσουν ή να χρεοκοπήσουν, στοχεύοντας στον εξαναγκασμό των ανέργων να αποδεχτούν μία νέα θέση εργασίας με χαμηλότερο μισθό και, έτσι, να καταστήσουν την χώρα περισσότερο ανταγωνιστική και ανταποκρινόμενη στις οικονομικές απαιτήσεις της ισχυρότερης. Όποιος θέλει το ευρώ, έτσι ως έχει, θέλει την λιτότητα, με λίγα λόγια την ανταγωνιστική ανεργία που χρησιμεύει σαν μοχλός υποτίμησης της θέσης εργασίας. Δεν φαίνεται και πολύ «αριστερό» αυτό…

Η ελληνική κρίση έφερε στο φως ακριβώς αυτό το σημείο. Όπως είπε ο Σόιμπλε στην «Zeit» στις 28 Μάιου (2015) αναφερόμενος στον Τσίπρα, το να κρατήσεις το ευρώ αλλά να μην θέλεις τις μεταρρυθμίσεις «pass nicht zusammen», δεν στέκει, είναι ασυμβίβαστα το ευρώ και η άρνηση της λιτότητας. O Σόιμπλε λέει τα παραπάνω για το ίδιο λόγο που έλεγε όσα έλεγε ο Μπάρκα το 1978 ή ο Πιερλουίτζι Μπερσάνι στην εφημερίδα «Sole 24 Ore» στις 9 Αυγούστου 2012 : «είμαστε πιστοί στο ευρώ, πιστοί στην Ευρώπη της αυστηρότητας και της πειθαρχίας». Η ελληνική κρίση βάζει το τελευταίο καρφί στην κάσσα των όσων διακήρυσσαν ότι «είναι δυνατό ένα άλλο ευρώ».

Γιόζεφ Στίγκλιτς : Είναι δυνατή η διάσωση του ευρώ;

Από : επιθ. «MicroMega», 16 Ιουνίου 2018

Δεν θα αποτελούσε παράδοξο μία νέα κρίση του ευρώ. Η Ιταλία - τρίτη οικονομική δύναμη της ευρωζώνης - διάλεξε μια κυβέρνηση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ευρω-σκεπτικιστική, πράγμα που δεν πρέπει να εκπλήσσει. Η ιταλική αντίδραση αποτελεί ένα ακόμη προβλεπόμενο επεισόδιο του πολυετούς δράματος μιας κακοσχεδιασμένης συμφωνίας, με την Γερμανία να εμποδίζει όλες τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και να επιμένει σε πολιτικές που επιδεινώνουν τα προβλήματα στο πλαίσιο μιας ρητορικής που φαίνεται να χρησιμοποιείται με στόχο την πρόκληση αντιδράσεων.

Η Ιταλία άρχισε να πηγαίνει άσχημα με την είσοδο στο ευρώ. Το πραγματικό ΑΕΠ της – προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό – το 2016 ήταν το ίδιο με εκείνο του 2011. Ούτε και η ευρωζώνη όμως τα πήγε καλύτερα. Από το 2008 έως το 2016 το συνολικό πραγματικό ΑΕΠ της αυξήθηκε μόλις κατά 3%. Ετσι, ενώ το ΑΕΠ των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν μόλις κατά 13% μεγαλύτερο εκείνου της ευρωζώνης το 2000 - ένα χρόνο μετά την υιοθέτηση του ευρώ – έφθασε να το υπερβαίνει το 2016 κατά 26%. Μετά δε από μία πραγματική αύξηση της τάξης του 2,4% κατά το 2017 – μη αρκετού για να εξισορροπήσει τις ζημιές της προηγούμενης δεκαετίας - η οικονομία της ευρωζώνης φαίνεται να μπαίνει σε νέες περιπέτειες.

Εάν μία χώρα δεν πηγαίνει καλά φταίει η χώρα, εάν πολλές χώρες δεν πάνε καλά το φταίξιμο είναι του συστήματος. Όπως έγραψα στο βιβλίο μου «Το ευρώ : πως το κοινό νόμισμα απειλεί το μέλλον της Ευρώπης», το «σύστημα ευρώ» έχει σχεδιαστεί ουσιαστικά για να αποτύχει. Αφαίρεσε από τις κυβερνήσεις την διαχείριση των βασικών μηχανισμών προσαρμογής – επιτόκια και συναλλαγματικές ισοτιμίες – και αντί να δημιουργήσει νέες θεσμικές δομές, σε στήριξη των χωρών που βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν πολυποίκιλες καταστάσεις, επέβαλλε περιορισμούς βασισμένους σε ξεπερασμένες πολιτικές και οικονομικές οπτικές γύρω από το έλλειμμα, το χρέος και τις διαρθρωτικές πολιτικές. Υποτίθεται ότι το ευρώ θα έφερνε διάχυτη ευημερία που θα αύξανε την αλληλεγγύη και θα ενίσχυε τον στόχο της ευρωπαικής ολοκλήρωσης. Στην πραγματικότητα έδρασε αντίθετα επιβραδύνοντας κάθε ανάπτυξη και διασπίροντας διχόνοια.

Σε αναζήτηση Πολιτικής Οικολογίας

Οι «Οικολόγοι - Ανοιχτή Κοινωνική Λίστα» για τη συγκρότηση πόλου προαγωγής της οπτικής της πολιτικής οικολογίας και της οικολογικής κινηματικής δράσης

Το «κλείσιμο» της πρώτης δεκαετίας της οικονομικής κρίσης, που εκδηλώθηκε βίαια με την έκρηξη της κερδοσκοπικής φούσκας στις ΗΠΑ το 2008 και εξαπλώθηκε γοργά σε όλο τον κόσμο, βρίσκει τη χώρα μας στο βαθύ τέλμα μιας δραματικής κοινωνικής κρίσης που, όπως φαίνεται, θα διαρκέσει για πολύ.

Τα αίτια της πρωτοφανούς αυτής κοινωνικής κρίσης στη σύγχρονη ιστορία της χώρα έχουν αναλυθεί από περισσότερες πλευρές και είναι πλέον, λίγο-πολύ, γνωστά: ένα σύνολο χρεωκοπημένων πολιτικών που εφαρμόσθηκαν από το ιδιοτελές και παντελώς ανεύθυνο πολιτικό προσωπικό όλων των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης. Η κοινωνική κρίση στάθηκε απόρροια της ολοκληρωτικής οικονομικής χρεωκοπίας της χώρας η οποία συνέβαλλε, όπως θα αναμενόταν, και στην εξαΰλωση κάθε έννοιας περιβάλλοντος και περιβαλλοντικής πολιτικής. Σε περιβάλλοντα χρεωκοπημένων πολιτικών και πολιτικής, η διέξοδος από τις οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις χρεώνεται πάντα σε ότι πιο άμεσα και εύκολα μπορεί να εκμεταλλευθεί: στο περιβάλλον και στους φυσικούς και πολιτισμικούς του πόρους.

Την τελευταία προσφορά χρεωκοπημένης πολιτικής στο πεδίο της αντιμετώπισης της πολυδιάστατης, ισοπεδωτικής, κρίσης, προσέφερε πριν από 3 περίπου χρόνια η «ελπίδα» της «αριστεράς» του ΣΥΡΙΖΑ η οποία, για να καταστεί περισσότερο ελκυστική, διεύρυνε το επικοινωνιακό της οπλοστάσιο με την δημιουργική χρήση του μυθεύματος «Αριστερά και Οικολογία» και προχώρησε στον επακόλουθο προσεταιρισμό του πτωχευμένου - πολιτικά, οικονομικά και οργανωτικά - κόμματος των Οικολόγων Πράσινων, ελάχιστου μέρους του θρυμματισμένου οικολογικού τοπίου της χώρας.

Η «ελπίδα» εξανεμίστηκε γρήγορα στο πεδίο της ολοκληρωτικής υποταγής στις προσταγές των δανειστών, στην επακόλουθη καταστρατήγηση κάθε προεκλογικής δέσμευσης και, κατά συνέπεια, στην ουσιαστική ολική κατάργηση των δημοκρατικών λειτουργιών. Ανίκανη να προβάλλει την όποια προσπάθεια «δημιουργικής» παράκαμψης των «diktat» των δανειστών και των εγχώριων υποβολέων τους, ανίκανη να προβάλλει το όποιο, μικρό ή μεγάλο, σχέδιο συνολικής – χωροταξικής και παραγωγικής – ανασυγκρότησης της χώρας, η κυβερνητική «παρέα», συμπεριλαμβανομένων και των Οικολόγων Πράσινων, επιδόθηκε αφενός στην εφαρμογή ενός τυφλού φοροεισπρακτικού σχεδίου και αφετέρου στην διατήρηση των προϋπαρχόντων περιβαλλοντοκτόνων βιομηχανικών δραστηριοτήτων και στην αδιάκριτη και ολοκληρωτική εκποίηση κοινών αγαθών και της φυσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της χώρας, προς «αξιοποίηση» : τερατώδη ξενοδοχειακά συγκροτήματα σε αιγιαλούς και δάση, κολοσσιαίοι βιομηχανικοί αιολικοί σταθμοί ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές, η μισή χώρα τεμαχισμένη σε εν δυνάμει πετρέλαιοοικόπεδα, παθητική διατήρηση των ορυχείων της Χαλκιδικής, παθητική διατήρηση της τριτοκοσμικής χωροταξίας των ιχθυοκαλλιεργειών, παθητική διατήρηση ξεπερασμένων, βαθιά αντι-οικολογικών, δραστηριοτήτων όπως η βιομηχανίας γούνας, προσχηματικές άδειες αλιείας με βιντζότρατες και συνέχιση του καταστροφικού έργου της τράτας, δρομολόγηση αδειών καύσης απορριμμάτων και δημιουργία φαραωνικών μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων ξεπερασμένης τεχνολογίας, διάλυση των μηχανισμών ελέγχου προστασίας περιβάλλοντος κ.α.

Το «κλείσιμο» της πρώτης δεκαετίας της οικονομικής κρίσης βρίσκει την χώρα στα όρια της πτώχευσης και σε ουσιαστική επιτροπεία, με την εγχώρια πολιτική σκηνή πρακτικά αδειανή. Το θλιβερό ναυάγιο της τελευταίας «ελπίδας» της «Αριστεράς και Οικολογίας» έφερε την οριστική αμαύρωση της αριστερής προσέγγισης συμπαρασύροντας στα αζήτητα και την πειστικότητα της οικολογικής πρότασης. Ο περαιτέρω θρυμματισμός των τοπίων της Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας, λόγω των επακόλουθων μαζικών κομματικών αποχωρήσεων και διασπάσεων, δεν αποτέλεσε έκπληξη.

Από την οικονομική κρίση στην «πράσινη μετάβαση»

της Σούζαν Τζορτζ, πολιτικής και κοινωνικής επιστήμονα και ακτιβίστριας, επιθ. «ΜικροΜέγκα»

Το μεγαλύτερο άγχος της πλειοψηφίας των πολιτών στην Ευρώπη σήμερα είναι η βαριά οικονομική κρίση που τους πλήττει. Άγχος για την οικονομία δεδομένου ότι το συνεχιζόμενη κρίση μεταφράζεται σε υψηλούς δείκτες νεανικής ανεργίας, βαριές περικοπές σε δημόσιες υπηρεσίες και συνεχή επιβολή μέτρων λιτότητας που, αντί να ανακουφίσουν, επιδεινώνουν την κρίση. Πρόκειται για μία κρίση ανισοτήτων. Μια κρίση κακής διανομής ευημερίας που δεν έχει όμοιο στην Ευρώπη από την εποχή του μεσοπολέμου και που βλέπει το 1% του πληθυσμού να αυξάνει σημαντικά τα έσοδα του ενώ το υπόλοιπο να τα χάνει. Παρά ταύτα, δραματικότερη της οικονομικής κρίσης διαφαίνεται η κρίση με την οποία ασχολούμαστε λιγότερο, η κρίση του κλίματος, ή κλιματική αλλαγή. Η κλιματική κρίση θα έχει επιπτώσεις πολύ πιο δραματικές στον ίδιο τον πολιτισμό και θα καταστήσει τις οικονομικές μας ανησυχίες σχεδόν ασήμαντες.

Αν φανταστούμε ότι ο κόσμος κυβερνάται από ομόκεντρους κύκλους, ο πιο ισχυρός σήμερα είναι ο εξωτερικός, o κύκλος που επηρεάζει περισσότερο τη ζωή μας, ή κύκλος της οικονομίας. Είναι η παγκοσμιοποιημένη οικονομία που οδηγεί τον κόσμο, εάν κοιτάξουμε την σωρεία των χρηματοδοτήσεων των τραπεζών από τις κυβερνήσεις, δηλαδή από τους φορολογούμενους ή από εμάς τους άλλους. Μια πρόσφατη έκθεση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ υπολογίζει σε 16 τρισεκατομμύρια δολάρια το ποσό που δαπανήθηκε για την διάσωση των τραπεζών. Πρόκειται για ένα ποσό που δεν λαμβάνει υπόψη τα ποσά που δαπάνησαν οι Εγγλέζοι, οι Γερμανοί, οι Γάλλοι και όλοι οι άλλοι ευρωπαίοι για να διασώσουν τις τράπεζες τους.

Η αδηφαγία του τραπεζοπιστωτικού συστήματος 

Οι τράπεζες δαπάνησαν κολοσσιαία ποσά στο πεδίο ενός σκληρού λόμπινγκ στις κυβερνήσεις με στόχο την κατάργηση των περιορισμών στις ενέργειες τους και με αποτέλεσμα την πρόκληση περαιτέρω απορρύθμισης που συνέβαλε σημαντικά στην κρίση : ακολούθησαν την οδό του υψηλού ρίσκου αλλά με χρήματα των μικροεπενδυτών της κοινωνίας των πολιτών. Από την δική τους οπτική γωνία ήταν στο σωστό δρόμο, καθόσον «too bog to fail», και ήταν σίγουρες ότι οι κυβερνήσεις θα κινητοποιούνταν άμεσα για να τις διασώσουν σε περίπτωση κατάρρευσης.

Οι τράπεζες διασώθηκαν δίχως προϋποθέσεις. Παρέμειναν οι ίδιες, το ίδιο «too bog to fail», δίχως καμία αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας τους. Από αυτή την οπτική γωνία, ο χρηματοπιστωτικός τομέας παραμένει αναμφισβήτητα ο εξωτερικός κύκλος της εξουσίας, ο ευρύτερος και ισχυρότερος. Ο αμέσως επομένως κύκλος φαίνεται να είναι εκείνος της πραγματικής οικονομίας, εκεί που ο κόσμος επενδύει, παράγει, διανέμει και καταναλώνει. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η πραγματική οικονομία λαμβάνει μόνο το 20% των επενδύσεων ενώ το υπόλοιπο 80% καταλήγει στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Ο Μαρξ βάσισε την ανάλυση του στην πραγματική οικονομία: οι βιομήχανοι κερδίζουν παράγοντας υπηρεσίες και αγαθά εκμεταλλευόμενοι την εργατική τάξη και παρακρατώντας για τον εαυτό τους το πλεόνασμα της υπεραξίας. Σήμερα δεν είναι αναγκαίο να παράγει χρήμα η πραγματική οικονομία. Πετυχαίνεις πολύ περισσότερα ποντάροντας στα χρηματοπιστωτικά προϊόντα και πουλώντας στην συνέχεια το ίδιο χρηματοπιστωτικό προϊόν.

Αλεξάντερ Λάνγκερ. Η Γή είναι δανεική από τα παιδιά μας. Κλίμα και Βιοποικιλότητα. Οι ευθύνες των παγκοσμιοποιημένων πολιτικών και οι βιώσιμες πολιτικές σε τοπικό επίπεδο

του Τζιάνι Ταμίνο 

Έχω παρατηρήσει σημαντικές αναλογίες μεταξύ των όσων αναφέρει ο Πάπας Φραγκίσκος στην Εγκύκλιο «Laudato si» και εκείνων που καταγράφει ο Αλεξάντερ Λάνγκερ στις πολυάριθμες παρεμβάσεις του: σκεφτείτε τα περί «οικολογικής μεταστροφής», όρο που χρησιμοποιήθηκε από τον Λάνγκερ από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, ή τα περί «αποανάπτυξης», όρο που χρησιμοποιείται ευρέως σήμερα από τον Σερζ Λατούς και τα κινήματα που επικαλούνται την οπτική της σε διάφορα μέρη του κόσμου, ο οποίος αναφέρεται από τον Φραγκίσκο στην παράγραφο 193 αλλά χρησιμοποιήθηκε από τον Λάνγκερ το 1992. 

Βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα την αναφορά στην γη που δανειζόμαστε από τα παιδιά μας : στην παράγραφο 159 της Εγκυκλίου υπάρχει μία φράση ποιμαντικής επιστολής της πορτογαλικής επισκοπής του 2003 : «Η έννοα του περιβάλλοντος εδράζει στην λογική της απολαβής. Είναι δάνειο που λαμβάνει κάθε γενιά και οφείλει να παραδώσει στην επόμενη». Πρόκειται για έννοια που χρησιμοποιεί ήδη ο Λάνγκερ το 1982, η οποία θα καταστεί μότο των ιταλών Πράσινων το 1986, στη Διεθνή Συνδιάσκεψη που θα οργανώσουν στην Πεσκάρα. Η φράση αποδίδεται συνήθως στους ερυθρόδερμους της Αμερικής ή στην παρέμβαση του φύλαρχου των Duwamish και Suquamish στο Σηάτλ. Στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ότι κάτι παρόμοιο αποδίδεται στον Αμερικάνο περιβαλλοντιστή Βέντελ Μπέρρυλ ο οποίος αναφέρθηκε πρώτος στον κόσμο που «δεν μας δόθηκε ως πατέρες αλλά ως δάνειο από τα παιδιά μας». 

Σε κάθε περίπτωση, δεν έχει σημασία ποιος εξέφρασε την παραπάνω οπτική. Αυτό το οποίο ενδιαφέρει είναι η αποκωδικοποίηση και η κατανόηση της σημασίας της ως οπτικής υψηλής ηθικής αναφορικά με την προστασία του περιβάλλοντος. 

«Η τρέχουσα γενιά θέτει σε σοβαρό κίνδυνο τις συνθήκες διαβίωσης των επόμενων», προειδοποιούσε πριν από μία 20ετία ο Λάνγκερ. «Η απλή καταστροφική καταγγελία δεν αρκεί γιατί δεν βρίσκει ανταπόκριση έγερσης στον κόσμο. Ο φόβος είναι κακός σύμβουλος και δεν οδηγεί σε ενεργοποίηση για την αντιμετώπιση της κατάστασης, καθόσον σκέπτεται ότι έτσι και έτσι είμαστε χαμένοι και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα… Πρέπει να αυτό-ακυρωθούμε για να ξαναβρεθούμε… Mε λίγα λόγια να αυτό-περιοριστούμε για να μειώσουμε τις διαγενεακές μας επιπτώσεις με γενναιότητα ήθους στις μελλοντικές γενιές, συνειδητοποιώντας ότι ο αυτό-περιορισμός θα μας οδηγήσει στην ανάκτηση μιας καλύτερης ποιότητας ζωής… Πρέπει να δέσουμε την αλτρουιστική λογική προς τις μελλοντικές γενιές με την εγωκεντρική που κοιτά τα πλεονεκτήματα που προσφέρει το σήμερα… Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να απαρνηθούμε την αυτοκίνηση όταν λειτουργούν καλά τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ή την αποκλειστική χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για να συμβάλλουμε στην μείωση του φαινόμενου του θερμοκηπίου αλλά και στην μείωση της ατμοσφαιρικής μόλυνσης και του ρίσκου παθολογιών σχεδόν από τώρα». 

Ο Τζέρεμυ Ρίφκιν, οικονομολόγος και πατέρας της «Τρίτης Βιομηχανικής Επανάστασης», για την νέα ιταλική κυβέρνηση

Περισσότερη εξουσία στον πολίτη και στις τοπικές κοινότητες

Παρεμβαίνοντας στο πρόσφατο Οικονομικό Φόρουμ των Βρυξελλών 2018, της 5^ης Ιουνίου, ο γνωστός οικονομολόγος δήλωσε τα παρακάτω:

Η νέα κυβέρνηση της Ιταλίας έχει μία μοναδική ευκαιρία. Όχι μόνο γιατί σχηματίζει μία νέα εκτελεστική εξουσία, αλλά γιατί έχει την ευκαιρία να συντάξει ένα μακροχρόνιο πλάνο πραγματικής μεταστροφής της οικονομίας των τοπικών κοινοτήτων, με απόδοση μεγαλύτερων εξουσιών σε αυτές, έτσι ώστε η Ιταλία που διαθέτει μία καταπληκτική «κατά κεφαλή» δημιουργικότητα να μετεξελιχθεί σε φάρο της μετατόπισης όλης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μία νέα φάση του περίφημου «ευρωπαϊκού ονείρου» στο όνομα της αρχής επικουρικότητας που αναφέρεται μεν, συχνά-πυκνά, στις συμφωνίες και στις συμβάσεις αλλά εφαρμόζεται ελάχιστα.

Είναι η καταλληλότερη στιγμή να κοντοσταθεί η Ιταλία, να πάρει μια βαθιά ανάσα και να αναλογιστεί γύρω από την ταυτότητα της. Πέρασα περισσότερα από 30 χρόνια εκεί και βρέθηκα σχεδόν σε όλες τις τοπικές της κοινότητες. Η «κατά κεφαλή» δημιουργικότητα των Ιταλών είναι εκθαμβωτική καθόσον στηρίζεται σε μία τεράστιο μωσαϊκό όσμωσης διαφορετικών πολιτισμικών διαστάσεων και δεδομένων που αποτελούν ένα πραγματικό πλούτο και τον πραγματικό της πλούτο. Σήμερα, κάθε περιφέρεια θα πρέπει να εκμεταλλευτεί στο μέγιστο την πολιτισμική της κληρονομιά αναδεικνύοντας τη χώρα σε φάρο της επόμενης φάσης του «ευρωπαϊκού ονείρου». Μην ξεχνάμε ότι ήταν οι ιταλοί με τον Αλτιέρο Σπινέλλι που έφεραν την Ευρώπη στο πεδίο του «ευρωπαϊκού ονείρου». Τώρα γίνεται μία νέα αρχή και δεν νομίζω ότι υπάρχει έστω και ένας που θα πει όχι στην Ευρώπη. Αντίθετα, οι περιστάσεις απαιτούν προβληματισμό από όλους γύρω από τους απαραίτητους μετασχηματισμούς ώστε να καταστήσουμε την Ευρώπη πιο αλληλέγγυα και πιο ισχυρή, πολύ πιο επιδεκτική των αιτημάτων και των συμφερόντων των τοπικών της κοινοτήτων.

Πετρέλαιο, δικαιώματα εκμετάλλευσης, πολιτική και φτώχεια

 

Μπαζιλικάτα : Απεριόριστος ο πλούτος για πολιτικούς και πολυεθνικές

Η εξόρυξη πετρελαίου στην Μπαζιλικάτα στάθηκε κυριολεκτικά «μάνα εξ’ουρανού». Αλλά όχι για όλους… Ολοι γνωρίζουμε ότι τα τεράστια οφέλη από το πετρέλαιο, πλούτος και νομισματική ρευστότητα, αφορούν 4 ή 5 άτομα ανά χώρα. Οφέλη για 4 ή 5 άτομα ανά χώρα που αντιστοιχούν σε αρρώστια, καρκίνους, ρύπανση, φτώχεια, διαφθορά, ανεργία, υποτίμηση περιουσιακών στοιχείων, απώλεια παραγωγικότητας, μετανάστευση και οργή για τους υπόλοιπους. Αυτή είναι η πραγματικότητα και οι πολιτικοί που την αρνούνται είναι οι συνένοχοι και οι διεφθαρμένοι αυτού του συστήματος που δημιουργήθηκε από τις πολυεθνικές του πετρελαίου με αποκλειστικό σκοπό την κερδοσκοπία.

Το πετρέλαιο δεν έφερε δουλειές. Μηχανικοί, διευθυντικά στελέχη και ειδικοί των εταιρειών εξόρυξης ήταν ήδη προσωπικό τους. Χρησιμοποιήθηκε μόνο λίγο απλό εργατικό προσωπικό, όλο καθορισμένο με ρουσφέτι από τους δήμαρχους της περιοχής των εξορύξεων, το οποίο έμεινε γρήγορα χωρίς δουλειά μόλις τελείωσαν τα έργα της προετοιμασίας των εξορύξεων.

Τα δικαιώματα εκμετάλλευσης είναι τα χαμηλότερα στο κόσμο: το 7% μισού διεσεκατομμυρίου τον χρόνο. Το κόλπο είναι στις συμβάσεις: για όλο το διάστημα που η παραγωγή θα είναι μικρότερη των 100 χιλιάδων βαρελιών την ημέρα, το ΕΝΙ – Εθνικός Οργανισμός Υδρογονανθράκων - δεν θα πληρώνει περισσότερο από το 7%. Ολοι οι κάτοικοι των ενδιαφερόμενων περιοχών αναρωτιούνται: Πόσο είναι το κέρδος αυτών των ανθρώπων; Που πάνε αυτά τα χρήματα; Δεν είναι πάντως αυτοί στους οποίους έμειναν και μένουν μόνο η δυσωδία και οι υποτιμημένες περιουσίες δίχως να υπολογίζονται αυτά που έχουν ήδη χαθεί: το μεγαλείο του χώρου τους, ο πλούτος της φύσης τους και η κερδοφορία των γεωργικών τους δραστηριοτήτων.

Τρυπάνια, πετρέλαιο και υγεία : η περίπτωση της Μπαζιλικάτα

της Ροζάννα Σουότσι, ιατρού, ακτιβίστριας κινήματος κατά των εξορύξεων «No-Triv»

Στις γεωτρήσεις για την έρευνα και την εξόρυξη υδρογονανθράκων χρησιμοποιούνται επικίνδυνα στοιχεία όπως ραδιενεργά υλικά και ενδοκρινικοί διαταράκτες. 30 χρόνια μετά την έναρξη των εξορύξεων στην Μπαζιλικάτα, η περιοχή παραμένει η πιο πτωχή του ιταλικού Νότου και σίγουρα από τις πλέον άρρωστες.

Είναι αδύνατο να μιλήσουμε για τις επιπτώσεις της εξόρυξης πετρελαίου στην υγεία δίχως την ανάλυση ορισμένων τεχνικών στοιχείων που συνδέονται με αυτή, ή την αναφορά στην εμβληματική περίπτωση της Μπαζιλικάτα. Τόσο οι γεωτρήσεις έρευνας όσο και εκείνες για την εξόρυξη του πετρελαίου δεν λαμβάνουν ποτέ υπόψη τις επιπτώσεις στην υγεία του απεμπλουτισμένου ουράνιου – πατέντα Halliburton 1984 και 2011 - και ενός μίγματος άλλων ραδιενεργών υλικών και βαρέων μετάλλων που συνθέτουν την κεφαλή των γεωτρύπανων, ή της χρήσης των χημικών που χρησιμοποιούνται για την διευκόλυνση της διείσδυσης των τρυπανιών στο υπέδαφος – περίπου 700 σύμφωνα με τους Σούζαν και Νάγκελ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Μινεζότα.

Όλα αυτά τα στοιχεία συμβάλλουν στην σημαντική αύξηση των εμφανίσεων ενδοκρινικών διαταραχών τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Ειδικότερα, συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του μαστού στις γυναίκες και καρκίνου του προστάτη στους άνδρες. Ακόμη και τα απόβλητα από την επεξεργασία πετρελαίου - τα επιλεγόμενα «ρευστά γεωτρήσεων» - μολύνοντας το νερό και το έδαφος συμβάλλουν στην αλλοίωση της τροφικής αλυσίδας και προκαλούν σοβαρές βλάβες στην υγεία. Στα παραπάνω πρέπει να συνυπολογιστούν οι καταστροφικές επιπτώσεις του σολφορικού οξέως - υδρόθειου – το οποίο είναι ιδιαίτερα επιβλαβές ακόμη και σε μικρές δόσεις και συνιστά το κύριο προϊόν των πετρελαιεξορυκτικών εργασιών στην Μπαζιλικάτα. Το πετρέλαιο της περιοχής έχει υψηλή περιεκτικότητα σε θείο και, ως εκ τούτου, είναι περισσότερο ιξώδες, πιο διαβρωτικό και χαμηλής ποιότητας. Για την επεξεργασία του απαιτούνται πολύ μεγαλύτερες ποσότητες νερού και υψηλότερες θερμοκρασίες από την συνήθη πρακτική με ταυτόχρονη απελευθέρωση πολύ τοξικών και καρκινογόνων ουσιών, όπως το κοβάλτιο και το μολυβδαίνιο. Μέσω της φλόγας της καύσης, τέλος, διασπείρονται στο περιβάλλον άλλες 60 καρκινογόνες ουσίες μεταξύ των οποίων βενζόλιο, φορμαλδεΰδη, πολυκυκλικοί υδρογονάνθρακες και ακεταλδεύδη.

Η σκοτεινή πλευρά του μαύρου χρυσού

Από: «Το πετρέλαιο είναι ραδιενεργό;», Σκέψεις του Αντρέα Σπάρτακο με αφορμή την υπόθεση της Μπαζιλικάτα, Basilicata24, 2013

«Στην Μπαζιλικάτα», δήλωνε το 2007 ο φυσικός Νικόλα Λιμάρντο, «οι περιβαλλοντικές μετρήσεις κατέγραψαν υψηλές συγκεντρώσεις καίσιου-137 και πολώνιου-210». Η διαδικασία προσδιορισμού ραδιενεργών απόβλητων από ανενεργές πηγές και από εξαερωμένα καύσιμα, του ιταλικού Οργανισμού Προστασίας Περιβάλλοντος και Τεχνικών Υπηρεσιών – ΑΝΠΑ - το 2001, ανέδειξε τέταρτη την περιφέρεια της Μπαζιλικάτα από την άποψη του όγκου των παραγόμενων ραδιενεργών απόβλητων και δεύτερη από την σκοπιά της έντασης της παραγωγής τους.

Το σύστημα πληροφόρησης ραδιενεργών απόβλητων της ΑΝΠΑ σκιαγραφεί μία περιφέρεια όπως εκείνη της Εμίλια-Ρομάνια που, μολονότι διαθέτει ένα ανενεργό εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας και τη σχετική μονάδα αποθήκευσης απόβλητων, παρουσιάζει 4.419 κ.μ. ραδιενεργά απόβλητα ως προς μία δραστηριότητα 69.190 γιγα-μπεκερέλ, ενώ η περιφέρεια της Μπαζιλικάτα, με ένα μόνο εργαστήριο έρευνας και ένα όγκο ραδιενεργών απόβλητων της τάξης των 3.101 κ.μ., παρουσιάζει δραστηριότητα 591.793 γίγα-μπεκερέλ. Με λίγα λόγια, το περιβάλλον της περιφέρειας της Μπαζιλικάτα καταγράφει ραδιενεργό δραστηριότητα 8,5 φορές μεγαλύτερη ως προς εκείνη της περιφέρειας του Βορρά για ένα όγκο ραδιενεργών απόβλητων κατά το ένα τρίτο μικρότερο. Όχι τυχαία, η Μπαζιλικάτα αποτελεί την περιοχή της χερσονήσου που συμβάλλει τα μέγιστα στην εθνική παραγωγή ενέργειας μέσω της εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου και όπου παράγεται ο μεγαλύτερος όγκος αποβλήτων εξόρυξης.

Είναι τεκμηριωμένο πλέον ότι η εξορυκτική βιομηχανία, πετρελαίου και φυσικού αερίου, παράγει ραδιενεργά απόβλητα. Το 2001 η ιταλική Agip ανακοίνωσε την ύπαρξη 7.619 φρεατίων στην ιταλική χερσόνησο – σε 34 χερσαία «οικόπεδα», 38 πλατφόρμες και 53 σταθμούς. Στο κεφάλαιο «δυνητική περιβαλλοντική πίεση» υπογράμμιζε την πιθανή εμφάνιση προβλημάτων τόσο όσο αφορά την διαχείριση των προϊόντων καθαρισμού των εγκαταστάσεων όσο και των υγρών απόβλητων της διαδικασίας. Η έκθεση της Agip καταμετρούσε 18 διυλιστήρια, με τα σοβαρά προβλήματα διαχείρισης των απόβλητων τους, ενώ υπογράμμιζε ότι η όλη διαδικασία εξόρυξης και επεξεργασίας του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ενέχει την εν δυνάμει παρουσία ράδιου-226, σταθερού ισότοπου του ράδιου, μετάλλου αλκαλικής γαίας, λευκού χρώματος, υπάρχοντος σε ίχνη στο μετάλλευμα ουρανίου, με χρόνο διάσπασης 1.602 χρόνια σε ένα ισότοπο του μόλυβδου και ένα του πολώνιου.